به گزارش چغادک نیوز: امید کهن سال از کارشناسان روابط عمومی و امور بین الملل استان بوشهر در یادداشتی نوشت: تلاقی خاک و دریا در هندسه قدرت ایران و در ادبیات سیاسی جهان، نه صرفاً یک کشور، بلکه یک قدرتِ موقعیت  (Location Power) شناخته می‌شود و جغرافیای ایران با دارا بودن بیش از ۵۸۰۰ کیلومتر خط ساحلی و تسلط بر حیاتی‌ترین آبراه انرژی جهان، بستری برای بازتعریف مفاهیم  مقاومت و  ایستادگی فراهم کرده است.

در جهان امروز که جنگ‌ها از شکل کلاسیک به ترکیبی (Hybrid War) تغییر یافته‌اند، پیوند میان جغرافیا و میدان، کلید اصلی بقا و اقتدار ملی ایران در برابر اتحاد مثلثِ فشار (آمریکا، رژیم صهیونیستی و تحریم‌های اقتصادی) است.

بخش اول: ژئوپلیتیک دریایی و تنگه هرمز؛ گلویِ اقتصاد جهانی

جغرافیای دریایی ایران، به‌ویژه در خلیج فارس و دریای عمان، فراتر از یک مرز آبی، یک  اهرم استراتژیک در جنگ‌های نوین است.

1. تنگه هرمز؛ سلاحِ جغرافیا: این تنگه به عنوان  شاه‌رگ انرژی جهان ، نقطه‌ی اتکای ایران در بازدارندگی است. در هرگونه تقابل احتمالی با آمریکا، تسلط بر این تنگه به معنای توانایی ایران برای تغییر موازنه قدرت در کسری از ثانیه است. جغرافیای نامتقارن خلیج فارس به نیروهای میدانی ایران این امکان را می‌دهد که با کمترین هزینه، بیشترین آسیب را به ناوگان‌های متجاوز وارد کنند.

2. عمق استراتژیک در دریای عمان و سواحل مکران: نگاه ایران از خلیج فارس به سمت آب‌های آزاد (مکران)، نشان‌دهنده تغییر دکترین از  دفاع ساحلی به  سیادت دریایی است. این جغرافیا، ایران را از بن‌بست‌های احتمالی در جنگ‌های اقتصادی رها کرده و دسترسی به بازارهای جهانی را حتی در اوج تحریم‌ها تضمین می‌کند.

بخش دوم: میدان مقاومت در تقابل با آمریکا و اسرائیل

در دکترین مقاومت، میدان به معنای حضور فعال در نقاطی است که امنیت ملی هدف قرار گرفته است.

مهار رژیم صهیونیستی:اسرائیل به لحاظ جغرافیایی کشوری بدون عمق است. ایران با هوشمندی، جغرافیای مقاومت را به نزدیکی مرزهای این رژیم منتقل کرده است. این ایستادگی در میدان، باعث شده تا استراتژی جنگ بین جنگ‌های اسرائیل با بن‌بست روبرو شود. امروز، جبهه مقاومت یک زنجیره جغرافیایی واحد از تهران تا مدیترانه ایجاد کرده است که هرگونه ماجراجویی نظامی را با پاسخ جمعی روبرو می‌کند.

فرسایش قدرت آمریکا در منطقه: آمریکا با تکیه بر پایگاه‌های نظامی پیرامون ایران، قصد محاصره جغرافیا را داشت؛ اما  میدان  نشان داد که این پایگاه‌ها به جای آنکه نقطه قوت باشند، در برابر توان موشکی و پهپادی ایران، به نقاط آسیب‌پذیر تبدیل شده‌اند. جغرافیا در اینجا به نفع ایران عمل می‌کند؛ چرا که نیروهای بومی در خانه خود می‌جنگند و نیروی متجاوز فرسنگ‌ها از لجستیک خود دور است.

بخش سوم: ایستادگی در جنگ اقتصادی؛ جغرافیا به مثابه راه عبورجنگ اقتصادی که از آن به عنوان  تروریسم اقتصادی یاد می‌شود، با هدف فلج کردن معیشت مردم طراحی شده است. اما جغرافیای ایران در اینجا نیز نقش منجی را ایفا می‌کند:

1. همسایگی با ۱۵ کشور: این تنوع جغرافیایی، بستن تمام منافذ اقتصادی ایران را غیرممکن کرده است.  اقتصاد مقاومتی در بستر این جغرافیا معنا پیدا می‌کند؛ جایی که کریدورهای شمال-جنوب و شرق-غرب، ایران را به هاب ترانزیتی منطقه تبدیل می‌کنند.

2. دور زدن تحریم‌ها از مسیر دریا:ناوگان دریایی ایران با تکیه بر دانشِ میدان، توانسته است محاصره نفتی را در دورترین نقاط جهان (از ونزوئلا تا شرق آسیا) بشکند. این نشان‌دهنده آن است که مقاومت تنها در سنگر نظامی نیست، بلکه در عرصه تجارت بین‌الملل نیز  ایستادگی حرف اول را می‌زند.

نتیجه‌گیری:  جغرافیا و ایمان

ایران با درک دقیق از  جغرافیای قدرت ، توانسته است میان نبرد در میدان و ایستادگی در خانه، پیوندی ارگانیک برقرار کند. تقابل با آمریکا و اسرائیل، نبرد بر سر خطوط روی نقشه نیست، بلکه نبرد بر سر اراده‌هاست. جغرافیا به ایران فرصت می‌دهد، میدان به ایران قدرت می‌بخشد و ایستادگی، این قدرت را به ثبات و امنیت تبدیل می‌کند. آینده متعلق به قدرتی است که بتواند از وجب به وجب خاک و قطره به قطره دریای خود، مقاومت تولید کند.

منابع و مآخذ پیشنهادی برای مطالعه بیشتر:

1.   عزتی، عزت‌الله؛ ژئوپلیتیک ایران ، انتشارات سمت (تحلیل موقعیت جغرافیایی ایران در خاورمیانه).
2.   حافظ‌نیا، محمدرضا؛ اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک ، انتشارات پاپلی (مبانی قدرت ملی و وزن ژئوپلیتیکی).
3. دهقانی فیروزآبادی، سید جلال؛سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران ، انتشارات سمت (بررسی دکترین مقاومت و میدان).
4.   اسناد استراتژیک شورای عالی امنیت ملی؛ گزارش‌های تحلیلی در باب امنیت آبراه‌ها و تنگه هرمز.
5.   مقالات فصلنامه  مطالعات راهبردی ؛ با موضوع  تاثیر قدرت موشکی و دریایی ایران بر بازدارندگی در برابر ایالات متحده .