به گزارش چغادک نیوز: خدارحم فراشبندی وکیل دادگستری و فعال حقوق شهروندی در یادداشتی تحلیلی از منظر حقوقی به پروژه پیست دوچرخه سواری عالیشهر پرداخت و نوشت: حدود چهار سال پیش، شرکت عمران عالیشهر با صرف هزینه‌ای قابل توجه از منابع عمومی، اقدام به احداث پیست دوچرخه‌سواری در حاشیه یکی از خیابان‌های پرتردد، از محدوده میدان امام خمینی تا میدان شهدای گمنام نمود؛ پروژه‌ای که ماه‌ها با حضور کارگر، بنا، پیمانکار، مصالح، تجهیزات، جداسازهای مخصوص، پایه‌های ویژه و رنگ‌آمیزی سطح مسیر اجرا شد و حتی نقش دوچرخه نیز بر آن ترسیم گردید.

 

اما پرسش اساسی این است:

 

آیا این طرح از ابتدا بر پایه مطالعه کارشناسی، ایمنی، ترافیکی، شهرسازی و نیاز واقعی شهر اجرا شده بود؟

 

واقعیت میدانی نشان می‌داد که این مسیر از همان ابتدا با چندین گذر قطع می‌شد و همین امر، استفاده ایمن و پیوسته از آن را عملاً ناممکن می‌کرد. مسیری که حتی برای دوچرخه‌سواری عادی شهروندان خطرناک و غیرقابل اعتماد بود، چگونه می‌توانست عنوان پیست دوچرخه‌سواری به خود بگیرد؟ چه رسد به آنکه بخواهد محل تمرین، آموزش یا مسابقه باشد.

 

نتیجه نیز همان شد که از ابتدا قابلچ پیش‌بینی بود؛ این پیست عملاً مورد استفاده مردم قرار نگرفت، منفعتی برای شهر ایجاد نکرد و به جای آنکه نماد توسعه شهری، نشاط اجتماعی، حمل‌ونقل پاک و فرهنگ دوچرخه‌سواری باشد، به نشانه‌ای از تصمیم‌گیری غیرکارشناسی و هزینه‌کرد بی‌نتیجه از بیت‌المال تبدیل شد.

 

اکنون نیز شنیده و دیده می‌شود که همان زیرساخت پرهزینه در حال جمع‌آوری، تخریب یا تغییر کاربری است. این اقدام، پرسش‌های جدی‌تری را پیش روی افکار عمومی قرار می‌دهد:

 

چه کسی دستور اجرای این پروژه را داد؟

 

مطالعات کارشناسی، ایمنی، ترافیکی و شهرسازی آن کجاست؟

 

چه میزان از بودجه عمومی برای آن هزینه شد؟

 

پیمانکار، مشاور، ناظر و مقام تصویب‌کننده چه کسانی بودند؟

 

چرا پروژه‌ای که از ابتدا آشکارا دچار ایراد فنی و اجرایی بود، اجرا شد؟

 

آیا در زمان جانمایی، طراحی، اجرا، تحویل‌گیری، نگهداری، اصلاح یا جمع‌آوری، هماهنگی لازم با شهرداری عالیشهر انجام شده است؟

 

آیا شهرداری به عنوان متولی اصلی معابر، ایمنی عبور و مرور، نگهداری فضاهای شهری و مبلمان شهری، این پروژه را تحویل گرفته است یا خیر؟

 

اگر تحویل گرفته، با چه وضعیت فنی، ایمنی و اجرایی تحویل گرفته است؟

 

اگر اکنون در حال جمع‌آوری یا تغییر کاربری است، آیا این اقدام با مجوز، نظر کارشناسی و هماهنگی شهرداری انجام می‌شود؟

 

شورای اسلامی شهر عالیشهر به عنوان نماینده مردم و ناظر بر عملکرد شهرداری، تاکنون چه گزارشی درباره این پروژه از شهرداری یا شرکت عمران مطالبه کرده است؟

 

چرا نمایندگان مردم تاکنون برای افکار عمومی شفاف نکرده‌اند که مسیری که با عنوان دوچرخه‌سواری اجرا شده، اکنون به چه علت در حال تبدیل، تخریب یا جمع‌آوری است؟

 

چرا تاکنون درباره علت بی‌استفاده ماندن و سپس جمع‌آوری آن شفاف‌سازی نشده است؟

 

مصالح، تجهیزات، جداسازها، پایه‌ها و امکانات جمع‌آوری‌شده اکنون کجاست و چه سرنوشتی پیدا کرده است؟

 

مردم عالیشهر حق دارند بدانند با منابع عمومی آنان چه شده است. بیت‌المال، ملک شخصی هیچ مدیر و مسئولی نیست که امروز هزینه شود، فردا بی‌استفاده بماند، و پس‌فردا بی‌سر و صدا جمع‌آوری گردد؛ بی‌آنکه کسی توضیح دهد، عذرخواهی کند یا مسئولیت بپذیرد.

 

موضوع مهم دیگر، وضعیت ایمنی این مسیر برای عابران و شهروندان آسیب‌پذیر است. مسیری که روزی با عنوان دوچرخه‌سواری معرفی شد، اکنون در بخش‌هایی به سازه‌ای مرتفع در کنار خیابان تبدیل شده که حدود سی و پنج سانتی‌متر از سطح خیابان بالاتر است. چنین وضعیتی برای کودکان، سالمندان، افراد دارای معلولیت، نابینایان، کم‌بینایان و حتی عابران عادی می‌تواند خطر سقوط، آسیب و حادثه ایجاد کند.

 

در حالی که امروزه در پیاده‌روهای استاندارد، حقوق نابینایان و کم‌بینایان با کف‌پوش‌های برجسته، علائم هشداردهنده، مسیرهای ایمن و مناسب‌سازی معابر رعایت می‌شود، متأسفانه در این مسیر حدود یک کیلومتری، کف‌سازی سیمانی و فاقد الزامات لازم برای دسترس‌پذیری و ایمنی مشاهده می‌شود. این وضعیت نه تنها با اصول شهرسازی انسانی سازگار نیست، بلکه با حقوق شهروندی و کرامت افراد دارای معلولیت نیز فاصله دارد.

 

از این رو انتظار می‌رود اداره کل بهزیستی استان، به‌ویژه بخش مرتبط با امور نابینایان، کم‌بینایان و مناسب‌سازی معابر، نسبت به این موضوع ورود کارشناسی کند و روشن سازد که آیا این مسیر با استانداردهای عبور ایمن برای افراد دارای معلولیت، سالمندان و کودکان سازگار است یا خیر.

 

همچنین هیئت محترم دوچرخه‌سواری استان نیز باید نسبت به سرنوشت این پروژه اعلام نظر کند. اگر این مسیر واقعاً با عنوان پیست یا مسیر دوچرخه‌سواری احداث شده، لازم است روشن شود آیا در طراحی و اجرای آن از نظر کارشناسان این حوزه استفاده شده است؟ آیا مسیر مورد نظر اساساً قابلیت استفاده ایمن برای دوچرخه‌سواران داشته است؟ اگر نداشته، چرا با عنوان دوچرخه‌سواری برای آن هزینه شده است؟

 

بازرسی محترم استان نیز شایسته است از منظر صیانت از منابع عمومی، بررسی ترک فعل احتمالی، نحوه تصویب، اجرا، نظارت، تحویل، بهره‌برداری، تغییر کاربری و جمع‌آوری این پروژه، ورود قانونی و دقیق داشته باشد. مردم باید بدانند که در برابر هزینه‌کردهای بی‌نتیجه و پروژه‌های فاقد بهره‌وری، سازوکار نظارتی مؤثر وجود دارد.

 

از معاون محترم دادستان در امور حقوق عامه نیز انتظار می‌رود با توجه به ارتباط این موضوع با ایمنی عمومی، حقوق شهروندان، حقوق افراد دارای معلولیت، احتمال تضییع بیت‌المال و ابهام در مسئولیت دستگاه‌ها، موضوع را مورد توجه قرار دهد و از متولیان امر مطالبه پاسخ کند.

 

شفافیت، لطف مسئولان به مردم نیست؛ تکلیف قانونی، اخلاقی و مدیریتی آنان است. اگر این پروژه بر پایه کار کارشناسی اجرا شده، اسناد، گزارش‌ها، مجوزها، نقشه‌ها و صورت‌وضعیت‌های آن منتشر شود. اگر بدون مطالعه کافی و برخلاف ملاحظات ایمنی، فنی و شهرسازی اجرا شده، باید مشخص شود چه کسانی مسئول این تصمیم پرهزینه و بی‌ثمر بوده‌اند.

 

مطالبه ما روشن است:

 

شرکت عمران عالیشهر باید درباره این پروژه، میزان هزینه‌ها، مبنای کارشناسی اجرا، علت عدم استفاده، علت جمع‌آوری یا تغییر کاربری، سرنوشت تجهیزات و نحوه هماهنگی با شهرداری، به صورت رسمی و شفاف به مردم پاسخ دهد.

 

شهرداری عالیشهر باید اعلام کند که آیا این پروژه را تحویل گرفته است یا خیر؛ اگر تحویل گرفته، با چه وضعیتی تحویل گرفته و اگر اکنون در حال تغییر، تخریب یا جمع‌آوری است، نقش و مسئولیت شهرداری در این فرآیند چیست.

 

شورای اسلامی شهر عالیشهر باید به عنوان نماینده مردم، از شهرداری و شرکت عمران گزارش رسمی بخواهد و نتیجه را بی‌پرده در اختیار شهروندان قرار دهد.

 

بهزیستی استان باید از منظر حقوق نابینایان، کم‌بینایان، سالمندان و افراد دارای معلولیت، وضعیت ایمنی و مناسب‌سازی این مسیر را بررسی و اعلام نظر کند.

 

هیئت دوچرخه‌سواری استان باید روشن سازد که آیا این مسیر از ابتدا دارای استانداردهای لازم برای دوچرخه‌سواری بوده است یا خیر.

 

بازرسی استان و مسئول محترم حقوق عامه نیز باید از حیث صیانت از بیت‌المال، ایمنی عمومی، ترک فعل احتمالی و پاسخگویی مدیریتی، موضوع را پیگیری کنند.

 

جامعه‌ای که در برابر هدررفت منابع عمومی سکوت کند، فردا باید هزینه‌های سنگین‌تری بپردازد. عالیشهر نیازمند مدیریت پاسخ‌گو، تصمیم‌گیری کارشناسی، شفافیت مالی، رعایت حقوق شهروندان و احترام واقعی به کرامت مردم است؛ نه پروژه‌هایی که با هزینه مردم ساخته شوند، بی‌ثمر بمانند و بی‌پاسخ جمع شوند.

 

خدارحم فراشبندی

وکیل دادگستری و فعال حقوق شهروندی